Elif Şafak- Το νησί των χαμένων δέντρων Ελίφ Σαφάκ Kayıp Ağaçlar Adası

Το πρώτο βιβλίο της Ελίφ Σαφάκ που διάβασα ήταν "Το Μπάσταρδο της Κωνσταντινούπολης" (εκδόσεις Νέα Σύνορα Α. Α. Λιβάνη, 2007), The Bastard of Istanbul στα αγγλικά (στα Τούρκικα ο τίτλος ήταν "Ο Πατέρας και Ο Μπάσταρδος"), για το οποίο η Σαφάκ κατηγορήθηκε στην Τουρκία για "προσβολή της Τουρκικότητας" σύμφωνα με το Άρθρο 301 του Τουρκικού Ποινικού Κώδικα. Η υπόθεση απορρίφθηκε τον Ιούνιο του 2006. Εντούτοις, οι εισαγγελείς ξανάνοιξαν την υπόθεση τον Ιούλιο του 2006. Στις 21 Σεπτεμβρίου 2006, και η καινούρια αυτή υπόθεση έκλεισε λόγω έλλειψης στοιχείων. Πηγή: wikipedia

Υπάρχουν και άλλα της βιβλία που φιγουράρουν στην λίστα αναμονής μου και με τη πρώτη ευκαιρία θα αγοράσω. Όπως το «10 λεπτά και 38 δευτερόλεπτα σε αυτό τον παράξενο κόσμο» (εκδόσεις Ψυχογίος, 2021) που είχε μπει στην shortlist για Booker Prize το 2019, το «Ο μαθητευόμενος αρχιτέκτονας» (εκδόσεις Ψυχογίος, 2020), και το «Πως να μην χάσουμε το μυαλό μας σε μια περίοδο κρίσης» (εκδόσεις Ψυχογίος, 2021). Επίσης ενδιαφέρων φαίνονται και τα «Οι τρεις κόρες της Εύας» (εκδόσεις Ψυχογίος, 2023) και “The Flea palace” ή στα ελληνικά "Μπονμπόν Παλάς" (εκδόσεις Εξάντας 2007).

 

Περισσότερα για την συγγραφέα μπορείτε να βρείτε στην επίσημη ιστοσελίδα της: https://www.elifsafak.com.tr/home 

Το νησί των χαμένων δέντρων - Kayıp Ağaçlar Adası - The island of missing trees (εκδόσεις Ψυχογίος, 2024)

Να ξεκινήσω από τον τίτλο που μου έκανε εντύπωση γιατί αναφέρεται σε χαμένα δέντρα και διερωτήθηκα τι να εννοούσε. Φυσικά στα αγγλικά και τούρκικα βγάζει περισσότερο νόημα. Το missing παραπέμπει σε αγνοούμενους όπως και το τουρκικό kayıp που σημαίνει απώλεια/αγνοούμενος. Ο συμβολισμός με τα δέντρα είναι σημαντικός για την δομή του βιβλίου, καθώς και η πρωτοπρόσωπη αφήγηση μιας Κυπριακής συκιάς που πλέον ζει στο Λονδίνο και εναλλάσσεται με τις ιστορίες των ηρώων μας. Μέσα από τα μάτια της θα ζήσουμε σημαντικές στιγμές της ιστορίας του νησιού. Η συγγραφέας καταπιάνεται μέσα από την μυθοπλαστική της ιστορία με θέματα όπως η διαφορετικότητα, θρησκείας, καταγωγής, πολιτικών πεποιθήσεων, σεξουαλικού προσανατολισμού, θέματα πατριαρχίας και φεμινισμού, περιβαλλοντικής καταστροφής, φυσικά με τους αγνοούμενους και με τις συγκρούσεις που μόνο καταστροφή φέρνουν και αφήνουν πίσω τους αθώα θύματα, είτε ζωντανά είτε πεθαμένα. 

«Έτσι και μπει μέσα στο κεφάλι σου, είτε είναι δική σου ανάμνηση είτε των γονιών σου είτε των παππούδων σου, αυτός ο γαμημένος πόνος γίνεται κομμάτι από την σάρκα σου. Μένει μέσα σου και σε σημαδεύει για πάντα. Σου διαλύει την ψυχολογία και διαμορφώνει τη γνώμη που έχεις για τον εαυτό σου και τους άλλους.»

Περίληψη (από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Δύο έφηβοι, ένας Ελληνοκύπριος και μια Τουρκοκύπρια, συναντιούνται σε μια ταβέρνα, στο νησί που και οι δυο αποκαλούν πατρίδα τους. Στην ταβέρνα, κρυμμένη πίσω από πλεξούδες σκόρδα και αρμαθιές καυτερές πιπεριές, κάτω από το αγιόκλημα που σκαρφαλώνει στους τοίχους της, μεγαλώνει ο απαγορευμένος έρωτας του Κώστα και της Ντέφνε. Μια συκιά περνάει θαρρετά μέσα από μια τρύπα στην οροφή κι αυτό το δέντρο γίνεται μάρτυρας των κρυφών, ευτυχισμένων συναντήσεών τους και κάποια στιγμή του σιωπηρού, λαθραίου φευγιού τους. Το δέντρο είναι εκεί όταν ξεσπάει ο όλεθρος, όταν η πρωτεύουσα γίνεται στάχτη και ερείπια, ακόμα κι όταν οι έφηβοι εξαφανίζονται. Δεκαετίες αργότερα, ο Κώστας επιστρέφει. Έχει γίνει βοτανολόγος και ψάχνει να βρει ντόπιες ποικιλίες, στην πραγματικότητα όμως αναζητά τη χαμένη του αγάπη. 

Χρόνια μετά, μια συκιά, μια Ficus carica, μεγαλώνει στον πίσω κήπο ενός σπιτιού στο Λονδίνο, όπου ζει η Άντα Καζαντζάκη. Το δέντρο είναι ο μόνος της σύνδεσμος με ένα νησί που δεν έχει επισκεφτεί ποτέ – ο μόνος της σύνδεσμος με τη βασανισμένη ιστορία της οικογένειάς της και την περίπλοκη ταυτότητα της ίδιας, ενώ προσπαθεί να εξιχνιάσει μυστικά χρόνων, με την ελπίδα να βρει τη θέση της στον κόσμο.  Μια συγκινητική, υπέροχα γραμμένη και τρυφερά δομημένη ιστορία που μιλάει για την αγάπη, τον χωρισμό, την υπέρβαση, συνδυάζοντας Ιστορία και οικολογική συνείδηση: ΤΟ ΝΗΣΙ ΤΩΝ ΧΑΜΕΝΩΝ ΔΕΝΤΡΩΝ είναι το καλύτερο μέχρι σήμερα βιβλίο της Σαφάκ.