10 Portuguese books- 10 από τα πιο δημοφιλή βιβλία Πορτογάλων συγγραφέων

10 από τα πιο δημοφιλή βιβλία Πορτογάλων συγγραφέων

Η πορτογαλική λογοτεχνία έχει μια ιδιαίτερη θέση στην ευρωπαϊκή γραμματεία. Είναι μια λογοτεχνία που συνδυάζει την ιστορία με τη μελαγχολία, την ποίηση με τον ρεαλισμό, την πολιτική με την προσωπική μνήμη και, πολύ συχνά, την αναζήτηση της ταυτότητας. Από τον επικό κόσμο του Luís de Camões και τον κοινωνικό ρεαλισμό του Eça de Queirós μέχρι τον πολυφωνικό και συχνά φιλοσοφικό κόσμο του José Saramago και την εσωτερική περιπλάνηση του Fernando Pessoa, οι Πορτογάλοι συγγραφείς έχουν δημιουργήσει έργα που ξεπέρασαν τα σύνορα της χώρας τους.

Η επιλογή των δέκα βιβλίων που ακολουθούν δεν αποτελεί μια απόλυτη κατάταξη. Η έννοια «δημοφιλές» στη λογοτεχνία είναι δύσκολο να μετρηθεί με έναν μόνο τρόπο. Υπολογίζονται η διεθνής αναγνωρισιμότητα, οι μεταφράσεις, η παρουσία των βιβλίων στο λογοτεχνικό κανόνα και η διαχρονική απήχησή τους στους αναγνώστες. Ενδεικτικά, το Blindness του José Saramago εμφανίζεται με τεράστια διαφορά ως το πιο δημοφιλές βιβλίο σε σχετική πρόσφατη καταγραφή αναγνωστών για βιβλία που συνδέονται με την Πορτογαλία, ενώ το The Book of Disquiet του Fernando Pessoa θεωρείται από την Casa Fernando Pessoa το πιο γνωστό και μεταφρασμένο έργο της κληρονομιάς του. (From the Heart of Europe)

Ακολουθούν δέκα έργα που προσφέρουν μια αντιπροσωπευτική διαδρομή στην πορτογαλική λογοτεχνία, από τα κλασικά έργα του 19ου αιώνα μέχρι τη σύγχρονη πεζογραφία.

1.Blindness– José Saramago

Το Ensaio sobre a cegueira, γνωστό διεθνώς ως Blindness, είναι πιθανότατα το πιο αναγνωρίσιμο μυθιστόρημα του José Saramago και ένα από τα σημαντικότερα έργα της σύγχρονης πορτογαλικής λογοτεχνίας. Ο συγγραφέας παρουσιάζει μια πόλη στην οποία οι άνθρωποι αρχίζουν ξαφνικά να χάνουν την όρασή τους. Δεν πρόκειται όμως για μια συνηθισμένη επιδημία. Η τύφλωση εξαπλώνεται ανεξέλεγκτα και η κοινωνία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια πρωτοφανή κατάσταση.

Οι άνθρωποι που προσβάλλονται οδηγούνται σε έναν χώρο απομόνωσης, όπου οι στοιχειώδεις κανόνες της κοινωνικής ζωής αρχίζουν γρήγορα να καταρρέουν. Η έλλειψη τροφής, η βία, ο φόβος και η ανάγκη για επιβίωση αποκαλύπτουν τις πιο σκοτεινές αλλά και τις πιο ανθρώπινες πλευρές των χαρακτήρων. Ανάμεσά τους υπάρχει μία γυναίκα που, για άγνωστο λόγο, εξακολουθεί να βλέπει. Η παρουσία της γίνεται καθοριστική, καθώς παρατηρεί έναν κόσμο που οι υπόλοιποι δεν μπορούν πλέον να αντιληφθούν.

Η «τύφλωση» του Saramago είναι πολύ περισσότερη από ένα σωματικό σύμπτωμα. Είναι μια αλληγορία για την κοινωνική αδιαφορία, την εξουσία, την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και την ικανότητά μας να βλέπουμε πραγματικά τον άλλον. Το βιβλίο θέτει ένα δύσκολο ερώτημα: τι απομένει από τον πολιτισμό όταν εξαφανιστούν οι κανόνες που τον στηρίζουν;

Ο Saramago χρησιμοποιεί τη χαρακτηριστική του γραφή, με μεγάλα συντακτικά σύνολα, περιορισμένη χρήση συμβατικής στίξης και διαλόγους που ενσωματώνονται στην αφήγηση. Το αποτέλεσμα είναι ένα κείμενο που απαιτεί προσοχή αλλά δημιουργεί μια πολύ ιδιαίτερη αναγνωστική εμπειρία.

Ο José Saramago γεννήθηκε το 1922 στην Azinhaga της Πορτογαλίας και πέθανε το 2010. Εργάστηκε για χρόνια ως δημοσιογράφος και μεταφραστής πριν αφιερωθεί στη λογοτεχνία. Το 1998 τιμήθηκε με το Νόμπελ Λογοτεχνίας. Ανάμεσα στα σημαντικότερα έργα του βρίσκονται επίσης τα Baltasar and Blimunda, The Year of the Death of Ricardo Reis, The Gospel According to Jesus Christ και Seeing. (Nobel Prize)

2.The Book of Disquiet– Fernando Pessoa

Λίγα βιβλία είναι τόσο δύσκολο να ταξινομηθούν όσο το Livro do Desassossego, γνωστό στα αγγλικά ως The Book of Disquiet. Δεν είναι ακριβώς μυθιστόρημα, ούτε ημερολόγιο με την παραδοσιακή έννοια. Είναι ένα τεράστιο σύνολο από θραύσματα, σκέψεις, παρατηρήσεις, όνειρα και φιλοσοφικούς στοχασμούς που ο Fernando Pessoa άφησε ανολοκλήρωτα.

Κεντρική μορφή του έργου είναι ο Bernardo Soares, μια από τις λογοτεχνικές περσόνες του Pessoa. Ο Soares ζει στη Λισαβόνα, εργάζεται ως βοηθός λογιστή και παρατηρεί τον κόσμο περισσότερο από απόσταση παρά συμμετέχοντας σε αυτόν. Η καθημερινότητά του είναι φαινομενικά ασήμαντη, όμως μέσα από τις σκέψεις του μετατρέπεται σε αφορμή για ατελείωτες αναζητήσεις γύρω από τη μοναξιά, την ταυτότητα, τον χρόνο, την πραγματικότητα και το νόημα της ύπαρξης.

Το βιβλίο είναι ιδιαίτερα αγαπητό σε αναγνώστες που προτιμούν την εσωτερική λογοτεχνία. Δεν διαβάζεται απαραίτητα από την πρώτη μέχρι την τελευταία σελίδα. Μπορεί κανείς να ανοίξει οποιαδήποτε σελίδα και να βρει μια σκέψη που μοιάζει να μιλά απευθείας για τη δική του ζωή.

Η Casa Fernando Pessoa χαρακτηρίζει το έργο ως το πιο γνωστό και μεταφρασμένο μέρος της λογοτεχνικής κληρονομιάς του Pessoa. Έχει μεταφραστεί σε σχεδόν σαράντα γλώσσες, γεγονός που δείχνει την τεράστια διεθνή του απήχηση. (Casa Fernando Pessoa)

Ο Fernando Pessoa γεννήθηκε στη Λισαβόνα το 1888 και πέθανε το 1935, μόλις στα 47 του χρόνια. Υπήρξε ποιητής, συγγραφέας, μεταφραστής και ένας από τους σημαντικότερους εκπροσώπους του ευρωπαϊκού μοντερνισμού. Έγραψε χρησιμοποιώντας διαφορετικές λογοτεχνικές προσωπικότητες, γνωστές ως ετερώνυμα, καθένα από τα οποία είχε ξεχωριστή φωνή, βιογραφία και αισθητική. Το The Book of Disquiet είναι ίσως η πιο χαρακτηριστική έκφραση της εσωτερικής και πολυφωνικής του δημιουργίας.

3.The Maias– Eça de Queirós

Το Os Maias, γνωστό στα αγγλικά ως The Maias, θεωρείται ένα από τα σπουδαιότερα πορτογαλικά μυθιστορήματα και αποτελεί βασικό έργο του Eça de Queirós. Μάλιστα, σε καταλόγους με τα σημαντικότερα έργα της πορτογαλικής λογοτεχνίας βρίσκεται σταθερά ανάμεσα στα κλασικά της χώρας. (Diário de Notícias)

Η ιστορία επικεντρώνεται στην οικογένεια Maia και ιδιαίτερα στον Carlos da Maia, έναν νεαρό αριστοκράτη που επιστρέφει στη Λισαβόνα μετά τις σπουδές του. Ο Carlos έχει οικονομική άνεση, μόρφωση και κοινωνικό κύρος, αλλά δυσκολεύεται να βρει έναν πραγματικό σκοπό στη ζωή του. Μέσα από τις σχέσεις του, τις φιλίες του και την κοινωνική ζωή της Λισαβόνας, ο συγγραφέας δημιουργεί ένα μεγάλο πορτρέτο της πορτογαλικής κοινωνίας του 19ου αιώνα.

Ο Eça de Queirós δεν χαρίζεται στην κοινωνία που περιγράφει. Η αριστοκρατία, η πολιτική, η δημοσιογραφία, η εκπαίδευση και οι κοινωνικές συμβάσεις παρουσιάζονται με ειρωνεία και σαρκασμό. Οι χαρακτήρες συχνά μιλούν για μεγάλες ιδέες, αλλά στην πράξη αποδεικνύονται παγιδευμένοι στην αδράνεια, την επιπολαιότητα και τις προσωπικές τους φιλοδοξίες.

Πίσω από την κοινωνική σάτιρα βρίσκεται όμως μια βαθιά ανθρώπινη ιστορία. Ο Carlos αναζητά τον έρωτα και την ευτυχία, αλλά η ζωή του οδηγείται σε μια τραγική αποκάλυψη που μετατρέπει το μυθιστόρημα από κοινωνική τοιχογραφία σε προσωπική τραγωδία.

Ο José Maria de Eça de Queirós γεννήθηκε το 1845 και πέθανε το 1900. Θεωρείται ένας από τους μεγαλύτερους Πορτογάλους πεζογράφους και σημαντικός εκπρόσωπος του ρεαλισμού. Υπηρέτησε ως διπλωμάτης σε διάφορες χώρες και έγραψε έργα όπως The Crime of Father Amaro, Cousin Basílio και The City and the Mountains. Η οξεία κοινωνική του παρατήρηση και η ειρωνική του γλώσσα τον κάνουν ιδιαίτερα σύγχρονο ακόμη και σήμερα.

4.Baltasar and Blimunda– José Saramago

Το Memorial do Convento, γνωστό στα αγγλικά ως Baltasar and Blimunda, είναι ένα από τα πιο αγαπημένα και αναγνωρισμένα μυθιστορήματα του José Saramago. Συνδυάζει την ιστορία, τη φαντασία, τον έρωτα και την κοινωνική κριτική σε μια αφήγηση που διαδραματίζεται στην Πορτογαλία του 18ου αιώνα.

Στο κέντρο βρίσκονται ο Baltasar και η Blimunda. Εκείνος είναι ένας πρώην στρατιώτης που έχει χάσει το αριστερό του χέρι. Εκείνη διαθέτει μια παράξενη ικανότητα: μπορεί να βλέπει αυτό που βρίσκεται μέσα στους ανθρώπους όταν εκείνοι είναι νηστικοί. Η γνωριμία τους οδηγεί σε μια βαθιά σχέση που γίνεται ο συναισθηματικός πυρήνας του μυθιστορήματος.

Παράλληλα, ο Saramago αφηγείται την κατασκευή του τεράστιου μοναστηριού της Mafra, έργο που συνδέεται με τον βασιλιά João V. Πίσω από το μεγαλόπρεπο οικοδόμημα βρίσκονται χιλιάδες απλοί άνθρωποι που εργάζονται κάτω από εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες.

Το μυθιστόρημα λειτουργεί ταυτόχρονα ως ιστορική αφήγηση και ως κριτική στην απόλυτη εξουσία, στην εκκλησιαστική επιβολή και στην κοινωνική ανισότητα. Ο Saramago δεν ενδιαφέρεται τόσο να αναπαραστήσει την ιστορία όπως θα την έγραφε ένας ιστορικός. Την ξαναφαντάζεται από την πλευρά εκείνων που συνήθως απουσιάζουν από τα επίσημα βιβλία.

Μέσα στην ιστορία υπάρχει επίσης ένα από τα πιο γοητευτικά στοιχεία του έργου: η προσπάθεια του Bartolomeu de Gusmão να κατασκευάσει μια ιπτάμενη μηχανή. Η πραγματικότητα και το θαύμα συνυπάρχουν χωρίς αυστηρά όρια.

Το έργο δημοσιεύτηκε το 1982 και μεταφράστηκε ευρέως. Η βιβλιογραφία του Nobel Prize καταγράφει την αγγλική μετάφρασή του ως ένα από τα βασικά έργα του Saramago που πέρασαν στο διεθνές αναγνωστικό κοινό. (Nobel Prize)

5.The Crime of Father Amaro– Eça de Queirós

Το O Crime do Padre Amaro είναι ένα από τα σημαντικότερα μυθιστορήματα του Eça de Queirós και ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα του πορτογαλικού ρεαλισμού. Πρόκειται για ένα έργο που προκάλεσε αντιδράσεις ήδη από την εποχή του, κυρίως επειδή ασκεί έντονη κριτική στη σχέση ανάμεσα στην εκκλησιαστική εξουσία, την κοινωνική υποκρισία και την ανθρώπινη επιθυμία.

Ο Amaro είναι ένας νεαρός ιερέας που τοποθετείται σε μια μικρή πορτογαλική πόλη. Εκεί γνωρίζει την Amélia, μια νεαρή γυναίκα που ζει σε ένα έντονα θρησκευτικό περιβάλλον. Η έλξη ανάμεσά τους εξελίσσεται σε μια σχέση που δεν μπορεί να υπάρξει ανοιχτά. Ο Eça de Queirós χρησιμοποιεί αυτή την ιστορία για να εξετάσει όχι μόνο την απαγορευμένη επιθυμία αλλά και τον τρόπο με τον οποίο η κοινωνία επιβάλλει κανόνες στους ανθρώπους ενώ συχνά τους παραβιάζει κρυφά.

Το βιβλίο δεν είναι απλώς μια ερωτική ιστορία. Είναι κυρίως κοινωνικό μυθιστόρημα. Η θρησκευτική υποκρισία, οι μικροπολιτικές σχέσεις, τα κουτσομπολιά, η επιρροή του κλήρου και η θέση των γυναικών παρουσιάζονται με έντονη ειρωνεία.

Ο συγγραφέας ενδιαφέρεται ιδιαίτερα για τη σύγκρουση ανάμεσα στην εικόνα που θέλει να παρουσιάζει ένας άνθρωπος και στην πραγματική του συμπεριφορά. Αυτό κάνει το βιβλίο ιδιαίτερα ενδιαφέρον και για τον σύγχρονο αναγνώστη, καθώς πολλές από τις κοινωνικές παρατηρήσεις του δεν έχουν χάσει τη δύναμή τους.

Ο Eça de Queirós θεωρείται από σημαντικούς μελετητές ένας από τους κορυφαίους πεζογράφους της πορτογαλικής λογοτεχνίας. Η θέση του ανάμεσα στους κλασικούς επιβεβαιώνεται και από καταλόγους των σημαντικότερων έργων της πορτογαλικής γραμματείας, όπου εμφανίζονται τόσο το The Maias όσο και άλλα έργα του. (Diário de Notícias)

6.Amor de Perdição (Love of Perdition)– Camilo Castelo Branco

Το Amor de Perdição είναι ένα από τα πιο γνωστά πορτογαλικά ρομαντικά μυθιστορήματα και έργο του Camilo Castelo Branco. Η ιστορία περιστρέφεται γύρω από τον έρωτα του Simão Botelho και της Teresa de Albuquerque, δύο νέων που ανήκουν σε οικογένειες οι οποίες βρίσκονται σε σύγκρουση.

Ο έρωτάς τους συναντά συνεχώς εμπόδια. Οι οικογενειακές αντιπαλότητες, η κοινωνική τάξη, οι αποφάσεις των γονέων και οι περιορισμοί της εποχής μετατρέπουν μια σχέση αγάπης σε μια πορεία προς την τραγωδία. Η Teresa αρνείται να εγκαταλείψει τον Simão, ενώ εκείνος αντιδρά με τρόπο παθιασμένο και συχνά ακραίο.

Το βιβλίο είναι ένα χαρακτηριστικό δείγμα του πορτογαλικού ρομαντισμού, αλλά η δύναμή του δεν περιορίζεται στο ερωτικό στοιχείο. Ο Castelo Branco δημιουργεί χαρακτήρες που παγιδεύονται ανάμεσα στις προσωπικές τους επιθυμίες και στις απαιτήσεις της κοινωνίας.

Υπάρχει έντονο το στοιχείο της μοίρας. Οι ήρωες φαίνεται να οδηγούνται σταδιακά προς ένα τέλος που ο αναγνώστης αντιλαμβάνεται ότι δύσκολα μπορεί να αποφευχθεί. Η υπερβολή του συναισθήματος, οι συγκρούσεις, η ζήλια και η θυσία αποτελούν βασικά συστατικά της αφήγησης.

Ο Camilo Castelo Branco γεννήθηκε το 1825 και πέθανε το 1890. Υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους Πορτογάλους μυθιστοριογράφους του 19ου αιώνα και έγραψε τεράστιο αριθμό έργων. Η προσωπική του ζωή ήταν επίσης πολυτάραχη και επηρέασε την εικόνα του ως συγγραφέα του πάθους και της τραγωδίας.

Το Amor de Perdição παραμένει ένα από τα έργα που συνδέονται περισσότερο με την παράδοση του πορτογαλικού ρομαντισμού και συνεχίζει να διαβάζεται ως ένα κλασικό μυθιστόρημα για τον έρωτα απέναντι στις κοινωνικές απαγορεύσεις.

7.Os Lusíadas– Luís de Camões

Αν υπάρχει ένα έργο που δεν μπορεί να απουσιάζει από μια παρουσίαση της πορτογαλικής λογοτεχνίας, αυτό είναι το Os Lusíadas του Luís de Camões. Πρόκειται για το μεγάλο εθνικό έπος της Πορτογαλίας και ένα από τα σημαντικότερα ποιητικά έργα της ευρωπαϊκής Αναγέννησης.

Το ποίημα αφηγείται το ταξίδι του Vasco da Gama και των Πορτογάλων θαλασσοπόρων προς την Ινδία, αλλά στην πραγματικότητα κάνει πολύ περισσότερα. Ο Camões συνδυάζει ιστορία, μυθολογία, ηρωισμό, θαλασσινά ταξίδια και αναφορές στην αρχαία ελληνική και ρωμαϊκή παράδοση.

Οι θεοί του αρχαίου κόσμου παρεμβαίνουν στην πορεία των Πορτογάλων, ενώ η πραγματική ιστορία μετατρέπεται σε επική αφήγηση. Ο συγγραφέας παρουσιάζει τα επιτεύγματα των Πορτογάλων θαλασσοπόρων και δημιουργεί έναν λογοτεχνικό ύμνο στην εποχή των μεγάλων εξερευνήσεων.

Ωστόσο, η ανάγνωση του έργου σήμερα μπορεί να γίνει πιο σύνθετα. Εκτός από το μεγαλείο των εξερευνήσεων, ο σύγχρονος αναγνώστης μπορεί να εντοπίσει και τις αντιφάσεις της εποχής της αποικιοκρατίας, της επέκτασης και της κατάκτησης. Αυτό είναι ένα από τα στοιχεία που κάνουν τα κλασικά έργα ενδιαφέροντα: μπορούν να διαβαστούν ξανά μέσα από διαφορετικές ιστορικές και ηθικές οπτικές.

Ο Luís de Camões θεωρείται ο εθνικός ποιητής της Πορτογαλίας. Η ζωή του περιβάλλεται εν μέρει από αβεβαιότητες, όμως είναι γνωστό ότι έζησε περιπετειώδη ζωή και ταξίδεψε στην Ασία. Το Os Lusíadas αποτελεί κορυφαίο έργο της πορτογαλικής λογοτεχνικής παράδοσης και βρίσκεται στην κορυφή καταλόγων με τα σημαντικότερα πορτογαλικά έργα. (Diário de Notícias)

8.The Sibyl– Agustina Bessa-Luís

Η A Sibila, γνωστή ως The Sibyl, είναι ένα από τα σημαντικότερα μυθιστορήματα της Agustina Bessa-Luís και ένα έργο που έχει ιδιαίτερη θέση στον πορτογαλικό λογοτεχνικό κανόνα. Δημοσιεύτηκε το 1954 και θεωρείται χαρακτηριστικό δείγμα της ιδιαίτερης πεζογραφίας της συγγραφέα.

Στο επίκεντρο βρίσκεται η Quina, μια δυναμική και αινιγματική γυναίκα που έχει έντονη παρουσία στην οικογένειά της και στο περιβάλλον της. Η ζωή της ξεδιπλώνεται μέσα από σχέσεις, μνήμες, οικογενειακές συγκρούσεις και ψυχολογικές παρατηρήσεις.

Η Quina δεν είναι εύκολο να ταξινομηθεί ως «καλή» ή «κακή» ηρωίδα. Είναι σύνθετη, αντιφατική, δυναμική και συχνά δύσκολη. Ακριβώς αυτή η πολυπλοκότητα είναι ένα από τα μεγάλα πλεονεκτήματα του βιβλίου. Η συγγραφέας δεν προσπαθεί να εξηγήσει τους χαρακτήρες με απλές ψυχολογικές ερμηνείες. Τους αφήνει να αποκαλύπτονται μέσα από τη συμπεριφορά, τις σχέσεις και τις μνήμες τους.

Η οικογένεια αποτελεί βασικό πεδίο του μυθιστορήματος. Οι σχέσεις εξουσίας, οι προσδοκίες, οι σιωπές και οι κρυφές επιθυμίες δημιουργούν ένα περιβάλλον όπου το προσωπικό και το κοινωνικό είναι σχεδόν αδύνατο να διαχωριστούν.

Η Agustina Bessa-Luís γεννήθηκε το 1922 και πέθανε το 2019. Υπήρξε μία από τις σημαντικότερες Πορτογάλες πεζογράφους του 20ού αιώνα και τιμήθηκε με το σημαντικότερο λογοτεχνικό βραβείο της πορτογαλόφωνης λογοτεχνίας, το Prémio Camões, το 2004.

Η The Sibyl εξακολουθεί να θεωρείται έργο-σταθμός και συμπεριλαμβάνεται σε καταλόγους με τα σημαντικότερα μυθιστορήματα της πορτογαλικής λογοτεχνίας. (Diário de Notícias)

9.The Land at the End of the World– António Lobo Antunes

Το Os Cus de Judas, που κυκλοφορεί στα αγγλικά ως The Land at the End of the World, είναι ένα από τα σημαντικότερα έργα του António Lobo Antunes και ένα από τα βιβλία που σημάδεψαν τη σύγχρονη πορτογαλική λογοτεχνία. Δημοσιεύτηκε το 1979, λίγα χρόνια μετά την Επανάσταση των Γαρυφάλλων και την πτώση της δικτατορίας.

Ο αφηγητής είναι ένας Πορτογάλος στρατιωτικός γιατρός που επιστρέφει από την Αγκόλα, όπου υπηρέτησε κατά τη διάρκεια του αποικιακού πολέμου. Μιλώντας σε μια άγνωστη γυναίκα, ανακαλεί την εμπειρία του πολέμου, τους νεκρούς, τον φόβο, τη βία και την αίσθηση ότι η ζωή του έχει αλλάξει οριστικά.

Το βιβλίο δεν ακολουθεί μια απλή γραμμική αφήγηση. Η μνήμη κινείται μπρος και πίσω, ανακατεύοντας το παρόν με το παρελθόν. Ο πόλεμος δεν παρουσιάζεται ως ηρωική περιπέτεια αλλά ως τραυματική εμπειρία που αφήνει βαθιά σημάδια στον άνθρωπο.

Η προσωπική εμπειρία του συγγραφέα υπήρξε καθοριστική. Ο Lobo Antunes ήταν γιατρός και υπηρέτησε στην Αγκόλα κατά τη διάρκεια του πορτογαλικού αποικιακού πολέμου. Το μυθιστόρημα θεωρείται έργο-ορόσημο για τη λογοτεχνική αναπαράσταση εκείνης της περιόδου. Το Cambridge University Press επισημαίνει ότι το βιβλίο, με την έντονη λογοτεχνική του ποιότητα, συνέβαλε στην ανάδειξη των μυθιστορημάτων για τον αποικιακό πόλεμο ως σημαντικού υποείδους της σύγχρονης πορτογαλικής πεζογραφίας. (Agencia Balcells)

Ο António Lobo Antunes γεννήθηκε το 1942 στη Λισαβόνα. Είναι ψυχίατρος και συγγραφέας και θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους Πορτογάλους πεζογράφους της μεταδικτατορικής περιόδου. Η γραφή του είναι απαιτητική, πολυφωνική και συχνά ποιητική, με έντονη χρήση της μνήμης και της εσωτερικής αφήγησης.

10.The Return– Dulce Maria Cardoso

Το O Retorno, γνωστό στα αγγλικά ως The Return, είναι ένα από τα σημαντικότερα σύγχρονα πορτογαλικά μυθιστορήματα που ασχολούνται με την αποαποικιοποίηση και το φαινόμενο των «retornados», των ανθρώπων δηλαδή που επέστρεψαν στην Πορτογαλία από τις πρώην πορτογαλικές αποικίες μετά την ανεξαρτησία τους.

Η ιστορία διαδραματίζεται το 1975. Ο Rui είναι δεκαπέντε ετών και έχει μεγαλώσει στη Λουάντα της Αγκόλας. Για εκείνον η Πορτογαλία είναι περισσότερο μια ιδέα παρά ένας πραγματικός τόπος. Όταν η οικογένειά του αναγκάζεται να εγκαταλείψει την Αγκόλα, ο Rui βρίσκεται ξαφνικά σε έναν κόσμο που δεν γνωρίζει.

Η επιστροφή δεν είναι η επιστροφή στο «σπίτι» που φανταζόταν. Η οικογένεια βρίσκεται αντιμέτωπη με την αβεβαιότητα, την απώλεια και την ανάγκη να δημιουργήσει μια νέα ζωή. Ο πατέρας του Rui δεν καταφέρνει να φύγει μαζί τους και η οικογένεια φτάνει στην Πορτογαλία χωρίς να γνωρίζει τι έχει συμβεί σε εκείνον.

Η επιλογή ενός δεκαπεντάχρονου αγοριού ως αφηγηματικού κέντρου είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική. Ο αναγνώστης βλέπει ένα πολύπλοκο ιστορικό γεγονός μέσα από τη ματιά ενός εφήβου που προσπαθεί ταυτόχρονα να καταλάβει τι συμβαίνει γύρω του και να αντιμετωπίσει τα δικά του προσωπικά προβλήματα.

Το μυθιστόρημα έχει μελετηθεί ιδιαίτερα σε σχέση με την έννοια της επιστροφής, της ταυτότητας, της αποξένωσης και της δυσκολίας να αισθανθεί κανείς ότι ανήκει κάπου. Ακαδημαϊκές μελέτες το χαρακτηρίζουν ως σημαντική λογοτεχνική αναπαράσταση της εμπειρίας των ανθρώπων που επέστρεψαν από τις πρώην πορτογαλικές αποικίες. (Taylor & Francis Online)

Η Dulce Maria Cardoso γεννήθηκε το 1964 και πέρασε τα παιδικά της χρόνια στην Αγκόλα πριν επιστρέψει στην Πορτογαλία το 1975. Σπούδασε Νομική στη Λισαβόνα και έχει γράψει μυθιστορήματα, διηγήματα και σενάρια. Η προσωπική της σχέση με την εμπειρία των «retornados» δίνει στο The Return ιδιαίτερη δύναμη, χωρίς το βιβλίο να περιορίζεται σε μια αυτοβιογραφική αφήγηση. Η αγγλική έκδοση έχει επίσης γνωρίσει σημαντική αναγνωστική απήχηση, με υψηλές αξιολογήσεις σε διεθνείς αναγνωστικές πλατφόρμες. (Fnac)

Το άρθρο γράφτηκε με τη βοήθεια ΑΙ. Οι φωτογραφίες δεν ανήκουν στον αρθρογράφο.